W tym artykule dowiesz się, kiedy warto skonsultować przedszkolaka ze specjalistą i jak wygląda takie wsparcie w przedszkolu. Konsultację warto rozważyć, gdy mowa, ruch, reakcje na bodźce lub zachowanie dziecka wyraźnie odbiegają od rówieśników albo utrudniają mu codzienne funkcjonowanie w grupie. Pierwszym krokiem jest rozmowa z nauczycielką, która obserwuje dziecko każdego dnia.
Tekst jest przeznaczony dla rodziców dzieci w wieku 3–6 lat, którzy zauważyli coś niepokojącego w rozwoju dziecka albo usłyszeli sugestię konsultacji od nauczyciela. Przykład organizacji wsparcia pochodzi z Niepublicznego Przedszkola „Kredka” w Oławie, w którym specjaliści pracują na miejscu.
Którzy specjaliści pracują z dziećmi w wieku przedszkolnym?
Z przedszkolakami najczęściej pracuje pięciu specjalistów. Każdy z nich zajmuje się innym obszarem rozwoju, dlatego zakres konsultacji zależy od tego, co niepokoi rodzica lub nauczyciela.
|
Specjalista |
Czym się zajmuje |
Z czym się zgłosić |
|
Logopeda |
rozwój mowy, wymowa głosek, rozumienie mowy |
niewyraźna mowa, zniekształcanie głosek, ubogie słownictwo |
|
Neurologopeda |
zaburzenia mowy związane z funkcjonowaniem układu nerwowego, także jedzenie i oddychanie |
opóźniony rozwój mowy, trudności z gryzieniem i połykaniem, mowa przy innych trudnościach rozwojowych |
|
Terapeuta integracji sensorycznej |
przetwarzanie bodźców zmysłowych i koordynacja ruchowa |
nadwrażliwość na dźwięki lub dotyk, niezgrabność ruchowa, unikanie lub szukanie silnych wrażeń |
|
Psycholog |
emocje, zachowanie, relacje z rówieśnikami |
przedłużająca się trudna adaptacja, silne wybuchy złości, wycofanie |
|
Fizjoterapeuta |
postawa ciała, napięcie mięśniowe, rozwój ruchowy |
asymetrie, utrwalone chodzenie na palcach, wady postawy |
Pedagog specjalny dobiera metody pracy do potrzeb dziecka z niepełnosprawnością, w spektrum autyzmu lub z ADHD i wspiera jego samodzielność oraz relacje w grupie.
Jakie sygnały warto skonsultować ze specjalistą?
Każde dziecko rozwija się we własnym tempie, dlatego poniższe sygnały są orientacyjne. Pojedynczy sygnał nie oznacza zaburzenia, ale jest dobrym powodem do rozmowy z nauczycielką i konsultacji.
Mowa
Trzylatek zwykle buduje kilkuwyrazowe zdania, a mowę czterolatka rozumieją w większości także osoby spoza rodziny. Głoski sz, ż, cz i dż pojawiają się zwykle do 5. roku życia, a głoska r do około 6. roku życia. Wsunięcie języka między zęby podczas mówienia, czyli seplenienie międzyzębowe, warto skonsultować z logopedą w każdym wieku.
Ruch i reakcje na bodźce
Do terapeuty integracji sensorycznej warto zgłosić się, gdy dziecko silnie reaguje na hałas, metki w ubraniach lub mycie głowy, unika huśtawek albo przeciwnie – nieustannie szuka kręcenia się i skakania, często się potyka lub ma wyraźne trudności z ubieraniem się i rysowaniem w porównaniu z rówieśnikami.
Emocje i zachowanie
Konsultację z psychologiem warto rozważyć, gdy adaptacja do przedszkola przedłuża się ponad kilka tygodni, wybuchy złości są częste i bardzo silne, dziecko wycofuje się z kontaktu z rówieśnikami albo zmiana w jego zachowaniu utrzymuje się dłużej niż kilka tygodni.
Postawa i rozwój ruchowy
Fizjoterapeutę warto odwiedzić, gdy dziecko stale chodzi na palcach, wyraźnie układa ciało asymetrycznie, szybko męczy się podczas zabaw ruchowych lub rodzic zauważa wadę postawy, która nie ustępuje z wiekiem.
Jak wygląda ścieżka wsparcia – krok po kroku
Droga od pierwszego niepokoju do zajęć ze specjalistą przebiega zwykle w pięciu krokach.
1. Obserwacja i rozmowa z nauczycielką. Nauczycielka widzi dziecko w grupie każdego dnia i porównuje jego funkcjonowanie z rówieśnikami.
2. Konsultacja specjalisty. Specjalista ocenia, czy niepokój jest zasadny i czy potrzebna jest pogłębiona diagnoza.
3. Diagnoza. Pełną diagnozę wykonuje specjalista lub poradnia psychologiczno-pedagogiczna; publiczne poradnie diagnozują dzieci bezpłatnie.
4. Dokument z poradni, jeśli jest potrzebny. Poradnia może wydać opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju albo orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.
5. Plan zajęć i współpraca z rodzicem. Specjalista ustala zajęcia, a rodzic dostaje wskazówki do pracy w domu i regularną informację o postępach.
W przedszkolach publicznych zasady pomocy psychologiczno-pedagogicznej określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 roku. Przedszkola niepubliczne organizują wsparcie specjalistyczne we własnym zakresie, dlatego przed zapisem warto zapytać, którzy specjaliści pracują w placówce na stałe.
Dlaczego wsparcie specjalistów na miejscu w przedszkolu ma znaczenie?
Specjalista pracujący w przedszkolu widzi dziecko w jego codziennym otoczeniu, na bieżąco rozmawia z nauczycielką i prowadzi zajęcia bez dodatkowych dojazdów rodzica.
Przykładem jest Kredka – niepubliczne przedszkole w Oławie, w którym na miejscu pracują psycholog, neurologopeda, pedagog specjalny, terapeuci integracji sensorycznej i fizjoterapeuci. Neurologopeda jest związana z Kredką od 2014 roku i pracuje z dziećmi o szczególnych potrzebach rozwojowych, ustalając działania wspólnie z rodzicami i pozostałymi terapeutami. Pedagog specjalny specjalizuje się w edukacji dzieci w spektrum autyzmu i pracuje także z dziećmi z ADHD.
Wsparcie w Kredce obejmuje terapię logopedyczną, korektę wad wymowy, integrację sensoryczną oraz rehabilitację i gimnastykę korekcyjną. Przedszkole prowadzi też grupy integracyjne i terapeutyczne, a specjaliści współpracują z nauczycielami i rodzicami. Szczegóły opisuje strona https://www.przedszkole-kredka.pl/wsparcie-specjalistyczne/.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje diagnozy lekarza, psychologa ani terapeuty. Jeśli rozwój dziecka budzi Twój niepokój, skonsultuj go ze specjalistą.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się logopeda od neurologopedy?
Logopeda zajmuje się rozwojem mowy i wymową. Neurologopeda pracuje dodatkowo z zaburzeniami mowy wynikającymi z funkcjonowania układu nerwowego, także z trudnościami w jedzeniu i oddychaniu.
Od jakiego wieku warto iść z dzieckiem do logopedy?
Do logopedy można zgłosić się w każdym wieku, gdy rozwój mowy budzi niepokój. Nie warto czekać do 6. roku życia, bo wczesna konsultacja pozwala szybciej rozpocząć ćwiczenia.
Czy diagnoza w poradni psychologiczno-pedagogicznej jest płatna?
Nie. Publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne diagnozują dzieci bezpłatnie, a na wizytę umawia się rodzic.
Czy terapia integracji sensorycznej jest potrzebna każdemu dziecku?
Nie. Terapię SI prowadzi się po diagnozie u terapeuty integracji sensorycznej, gdy wskazuje ona na trudności w przetwarzaniu bodźców.
Podsumowanie
Konsultację ze specjalistą warto rozważyć, gdy mowa, ruch, reakcje na bodźce lub zachowanie przedszkolaka wyraźnie odbiegają od rówieśników. Ścieżka zaczyna się od rozmowy z nauczycielką, prowadzi przez konsultację i diagnozę do planu zajęć. Specjaliści pracujący na miejscu w przedszkolu widzą dziecko w codziennej grupie i oszczędzają rodzicom dojazdów.
