Rola zastosowania masażu mobilizacyjnego blizny pooperacyjnej po nowotworach w obrębie głowy i szyi

Blizna pooperacyjna – od zabiegu, przez proces gojenia, do wytworzenia blizny

Zabiegi resekcyjno-rekonstrukcyjne w obrębie głowy i szyi prowadzą do naruszenia ciągłości wielu warstw tkanek, w tym skóry, powięzi i mięśni, a często także są modyfikowane przez leczenie uzupełniające, takie jak radioterapia czy chemioterapia. Choć powstanie blizny jest naturalnym efektem procesu gojenia, jej struktura i właściwości znacznie różnią się od tkanki zdrowej (Zastawny 2014). Proces gojenia przebiega etapowo i obejmuje fazę zapalną, proliferacyjną oraz przebudowy. Mimo że rana może zostać uznana za wygojoną, remodelowanie blizny trwa często wiele miesięcy lub lat i wiąże się ze zmianami w organizacji włókien kolagenowych, elastyczności oraz relacji z tkankami sąsiednimi (Tomaszewski, Cabak, Siwek 2022).
Blizna stanowi element globalnego układu napięciowego organizmu i – zgodnie z koncepcją tensegracji – może wpływać na funkcjonowanie struktur odległych, zaburzając równowagę układu ruchu (Bobak-Powroźnik, Jaworek 2021; Kassolik, Andrzejewski 2010). W obszarze głowy i szyi może to przekładać się na zaburzenia biomechaniki żuchwy, krtani, dna jamy ustnej oraz obręczy barkowej. U części pacjentów dochodzi do powstania blizn o ograniczonej elastyczności lub zrośniętych z tkankami głębokimi, co sprzyja restrykcjom powięziowym, bólowi i ograniczeniom ruchomości (Brudnik, Podolec-Rubiś, Wojas-Pelc 2006; Smith, Ryan 2021). Ograniczony ślizg tkanek może wpływać na zakres otwarcia ust, ruchomość języka, elewację krtani podczas połykania oraz mimikę, a wtórne kompensacje sprzyjają zaburzeniom mi...