Każdy z nas inaczej przeżywa emocje, a znajduje to odzwierciedlenie w barwie głosu, jego brzmieniu. Emocje mają wpływ na nasze funkcjonowanie
i zachowania. Pomagają w budowaniu i podtrzymywaniu relacji. Możemy nie widzieć osoby, z którą rozmawiamy, ale słysząc jej głos, bez problemu rozpoznamy, że jest smutna, zadowolona czy zdenerwowana. Kiedy przysłuchujemy się rozmówcy, możemy dostrzec w jego głosie znacznie więcej niż tylko przekazywaną informację. Potrafimy określić, czy jest zrównoważony, kompetentny, przychylnie nastawiony do nas (Bogdanowska 2010, 2014).
Dział: Z praktyki logopedy
Głos należy do podstawowych narzędzi komunikacji międzyludzkiej.
Nie tylko służy do przekazywania informacji, ale także pozwala budować relacje społeczne, wyrażać emocje, dzielić się swoimi myślami, odgrywać role zawodowe oraz uczestniczyć w życiu społecznym i kulturowym. Sposób mówienia wpływa na jakość relacji interpersonalnych, a niekiedy również na pozycję zawodową.
Twarde oraz chuchające nastawienia głosu stanowi przyczynę powstawania m.in. takich zmian na fałdach głosowych jak guzki czy wylewy.
W gabinecie terapeuta głosu często spotyka się z sytuacją, gdy pacjent nawykowo wykorzystuje tego rodzaju nastawienie od lat. Zdarza się także, że atak twardy lub chuchający jest jednym z objawów innych chorób.
Wypracowanie całościowych regulacji prawnych dotyczących zawodu logopedy jest zadaniem szczególnie wymagającym ze względu na specyfikę funkcjonowania przedstawicieli tego zawodu w placówkach podlegających różnym resortom. Oznacza to konieczność uzyskania porozumienia międzyresortowego oraz uwzględnienia odmiennych uwarunkowań organizacyjnych obowiązujących w ochronie zdrowia, oświacie i innych obszarach działalności zawodowej logopedów.
Niniejszy artykuł jest sumą zarówno wieloletnich doświadczeń związanych z pracą głosem na scenie (głos śpiewany, głos mówiony), jak i spojrzenia na funkcjonowanie głosu wykładowcy pracującego z różnymi grupami (studenci logopedii, dziennikarstwa, pedagogiki, wokalistyki na kierunku musicalu, uczniowie średniej szkoły muzycznej, klerycy seminarium duchownego). Im bowiem więcej doświadczeń zdobywamy w pracy z głosem, tym szerzej możemy patrzeć na problemy dotykające naszych pacjentów. Doświadczenia te, podbudowane dodatkowo wiedzą, dają nam, terapeutom głosu, spore możliwości i narzędzia w pracy z podopiecznymi. Moja wiedza i doświadczenia wynikają z dwóch – pokrewnych, ale dających inny punkt widzenia – profesji: śpiewaka i logopedy.
Napięcie mięśniowe (tonus) występuje, gdy mięśnie są w spoczynku. Utrzymuje się dzięki aktywności przeciwstawnych mięśni i równowadze między nimi. Pomaga utrzymać postawę i utrzymuje ciało w jednej linii. Może pomóc w zapobieganiu urazom, zapewniając wsparcie i stabilność stawów, a także poprawić krążenie i pomóc w zapobieganiu różnym schorzeniom.
Osoby w spektrum autyzmu często prezentują specyficzne, odbiegające od powszechnie przyjętej normy cechy akustyczne mowy.
Wzorce te mogą oddziaływać na jakość interakcji oraz rozwój kompetencji społecznych, a jednocześnie być interpretowane jako potencjalny wskaźnik diagnostyczny ASD.
W klasycznym ujęciu logopedycznym i ortofonicznym trening emisji głosu przypomina naukę gry na skomplikowanym instrumencie dętym. Jako terapeuci skrupulatnie analizujemy postawę ciała pacjenta, stabilizację paska barkowego, pracę dolnych żeber oraz aktywizację tłoczni brzusznej. Godzinami ćwiczymy podparcie oddechowe, szukamy optymalnego zwarcia fałdów głosowych i precyzyjnie kierujemy strumień powietrza na rezonatory nasady. To fundament, którego w żaden sposób nie da się podważyć – ciało i jego biomechanika stanowią bazę dla każdego wydobytego dźwięku.
Pierwszy oddech pojawia się wraz z przyjściem dziecka na świat. Wydawałoby się, że coś tak pierwotnego i oczywistego jest procesem naturalnym i bezwysiłkowym. Niestety, obecnie, gdy jesteśmy narażeni na zanieczyszczenia, przetworzone jedzenie, ogrzewane, klimatyzowane pomieszczenia i pojazdy oraz długotrwały stres, zmagamy się coraz częściej z problemami oddechowymi, i to już od pierwszych chwil naszej egzystencji.
Zabawa jest nieodzownym elementem życia dziecka i ma ogromny wpływ na rozwój językowy, komunikacyjny, poznawczy, społeczno-emocjonalny i fizyczny. Podczas wspólnej zabawy z rodzicem lub opiekunem dziecko rozwija zasób słownictwa czynnego i biernego oraz rozwija kompetencje komunika- cyjne, czego sama zabawka inter- aktywna nie jest w stanie zapewnić. W erze wysokich technologii wybór odpowiednich zabawek dla dzieci stał się dla rodziców i opiekunów niezwykle trudnym zadaniem.
Przez dekady podstawowym i niezastąpionym narzędziem w gabinecie logopedycznym było zwykłe lustro. To w nim pacjent obserwował układ swoich warg, zębów i języka, starając się naśladować precyzyjne ruchy terapeuty. Dziś to tradycyjne lustro coraz częściej zastępowane jest przez ekrany smartfonów, tabletów i monitorów, z których spoglądają na nas interaktywne awatary i zaawansowane wizualizacje. Przechodzimy właśnie fascynującą (i – w mojej ocenie – niebezpieczną) transformację: od analogowych metod korygowania wad wymowy do ery algorytmów i sieci neuronowych, które potrafią analizować ludzki głos w czasie rzeczywistym.
Cyfrowa transformacja systemu ochrony zdrowia i edukacji obejmuje również logopedię, wprowadzając nowe możliwości diagnostyczne i terapeutyczne oparte na technologiach cyfrowych i sztucznej inteligencji. Dynamiczny rozwój technologii, narzędzi mobilnych oraz rozwiązań opartych na uczeniu maszynowym istotnie wpływa na diagnozowanie, terapię i monitorowanie pacjentów w różnych dziedzinach. Równocześnie coraz większe znaczenie mają technologie cyfrowe w procesach dydaktycznych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych.