Integracja sensoryczna jako wsparcie terapii logopedycznej

Z praktyki logopedy

W szkołach i przedszkolach coraz częściej zauważalne są u dzieci trudności z rozwojem mowy. W tym młodszym okresie dominuje opóźniony rozwój mowy, czyli stan, w którym dziecko zaczyna mówić później, niż wskazuje na to norma rozwojowa. U dzieci starszych pojawiają się problemy artykulacyjne, problemy z budowaniem dłuższych wypowiedzi ustnych, problemy ze świadomością fonologiczną oraz utrwalone wady wymowy. Zdarza się także, że dzieci mierzą się z niepłynnością mowy, czyli jąkaniem. 

Należy mieć świadomość, że rozwój mowy nie przebiega w oderwaniu od rozwoju pozostałych obszarów związanych z funkcjonowaniem dziecka. Żeby móc mówić, budować poprawne zdania, lecz również rozumieć komunikaty, które inni do nas kierują, niezbędne jest prawidłowe odbieranie informacji płynących zarówno z naszego ciała, jak i z otoczenia. Oprócz tego konieczne jest ich właściwe porządkowanie oraz wykorzystywanie tych informacji w codziennym działaniu. Okazuje się więc, że mowa i jej rozwój są skorelowane ze zmysłami nie tylko wzroku czy słuchu, ale także dotyku, równowagi, czucia głębokiego oraz interocepcji. Podsumowując, integracja sensoryczna jest procesem niezbędnym do tego, żeby mały człowiek zaczął mówić. Jeśli przebiega ona prawidłowo, dziecko będzie w stanie dostosować swoją reakcję do sytuacji, w której się znajduje. Poza tym nauczy się kierować swoją uwagę na głos drugiej osoby, będzie w stanie przyjmować stabilną pozycję ciała, planować ruch, naśladować zaprezentowane gesty czy wykonywać polecenia. Kiedy jednak przetwarzanie bodźców sensorycznych jest z jakiegoś powodu utrudnione, dziecko może mieć więcej trudności, a sama terapia logopedyczna będzie wymagała znacznie większego wysiłku. 

POLECAMY

Warto przyjrzeć się kilku przykładom, które pokazują, jak trudności z odbiorem bodźców mogą zaburzać funkcjonowanie dziecka w obszarze logopedycznym. Jeśli w klasie czy grupie przedszkolnej mamy dziecko nadwrażliwe na dźwięki, to hałas, szum wentylatora albo głosy dochodzące z innego pomieszczenia mogą spowodować, że nie będzie ono w stanie skupić się na tym, co mówi do niego logopeda. Dziecko, które poszukuje intensywnych bodźców ruchowych, może mieć problem z usiedzeniem przy stoliku i wykonywaniem ćwiczeń statycznych. Dziecko nadwrażliwe na dotyk, szczególnie w obrębie jamy ustnej, może nie pozwolić logopedzie się dotknąć, zbadać czy wykonać niezbędnego masażu. Jednocześnie może mieć problem z tym, aby robić ćwiczenia w tym obszarze czy zjadać twarde przekąski lub produkty o określonej konsystencji. Często te zachowania są interpretowane jako niechęć do pracy, brak sympatii do terapeuty czy trudny charakter. Tymczasem mogą one wynikać z indywidualnego sposobu przetwarzania bodźców oraz wymagają dodatkowego wsparcia w tym obszarze. 

Należy jednak mieć świadomość, że sama integracja nie zastąpi terapii logopedycznej i w trakcie tych zajęć dziecko nie będzie w stanie opanować umiejętności prawidłowej wymowy, rozumienia języka czy budowania zdań. Może jednak pomóc dziecku w wyregulowaniu układu nerwowego. A co za tym idzie, przyczynić się do sytuacji, w której będzie ono chętniej wchodzić w interakcje, brać udział w proponowanych zabawach i aktywnościach czy łatwiej będzie mu skupić się na zadaniu. Jej rolą jest bowiem pomoc w doskonaleniu umiejętności samoregulacji, uwagi, planowania ruchu, świadomości własnego ciała oraz aktywnego...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!

Dołącz do 5000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu pracy z podopiecznym z zaburzeniami mowy.

Otrzymuj co 2 miesiące sprawdzone narzędzia do pracy dla logopedów i neurologopedów. Rozszerzaj swój warsztat pracy z podopiecznym z różnorodnymi zaburzeniami mowy.

700 artykułów online
11 lat doświadczenia
Dostęp online i offline
70 numerów archiwalnych
5 filmów szkoleniowych
50 autorów – specjalistów
Forum Logopedy • Prenumerata już od 399 zł/rok

Przypisy

    Absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Uniwersytetu Wrocławskiego. Z zawodu nauczyciel i pedagog, z zamiłowania i powołania terapeuta. Ukończyła studia z zakresu terapii pedagogicznej i terapii integracji sensorycznej oraz liczne szkolenia, m.in. terapię ręki. Właścicielka gabinetu terapeutycznego Zmysłek Centrum Rozwoju i Wsparcia Dziecka, w którym prowadzi również liczne szkolenia dot. dzieci i pracy z nimi. Pisze artykuły związane z pedagogiką, terapią pedagogiczną, nauczaniem i integracją sensoryczną.

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI