Głos a napięcie mięśniowe – wskazówki do terapii emisji głosu

Oceniając napięcie mięśniowe, można wyróżnić trzy jego stany:
• normatonię – prawidłowe napięcie mięśni w spoczynku, które podczas ruchów biernych stawia niewielki, fizjologiczny opór;
• hipertonię – wzmożone napięcie mięśniowe. Objawem jest wzmożony opór mięśni podczas ruchów biernych wykonywanych przez badającego;
• hipotonię – zmniejszone napięcie mięśniowe. Tu objawem jest zmniejszony lub zniesiony opór mięśni podczas ruchów biernych wykonywanych przez badającego.

Przyczyny zaburzeń tonusu mogą być różnorodne: ból, stres, nieprawidłowa postawa ciała, długotrwałe unieruchomienie, uraz lub choroby (np. mózgowe porażenie dziecięce, udar, choroby neurodegeneracyjne, choroby onkologiczne). Zaburzenia tonusu zauważyć można również przy zaburzeniach głosu spowodowanych zarówno chorobami aparatu głosotwórczego, jak i nieprawidłowymi nawykami przy tworzeniu głosu. Czasami mają one charakter pierwotny (bywają przyczyną zaburzeń głosu), jednak mogą być również wtórne (np. wskutek przewlekłego bólu krtani lub któregoś z narządów artykulacyjnych). 
Ma to bezpośredni wpływ na nastawienie głosu (które szczegółowo opisuje Ewa Binkuńska w tym numerze „Forum Logopedy”). Dlatego w trakcie diagnozy głosu logopeda powinien zwrócić na ten aspekt uwagę. Należy zatem zdiagnozować szczegółowo funkcje prymarne i czynności mowy: oddychanie, ssanie, połykanie, żucie, gryzienie, pozycję spoczynkową języka i warg oraz artykulację. Posługując się szczegółową kartą badania głosu, należy opierać się na obserwacji, wywiadzie oraz odpowiednio dobranych próbach diagnostycznych. Należy skoncentrować się zarówno na anatomii, jak i na funkcjonalności. 

Fot. 1. Koci grzbiet, źródło: archiwum własne – Aleks Drobat

Fot. 2. Brzuch, źródło: a...